Dziecko wykonało zadanie, ale nie do końca tak, jak ustaliliście. Teraz trzeba to ocenić. I tu pojawia się pułapka: łatwo wpaść w ton krytyki, która zniechęci na przyszłość. Albo w drugą stronę – zamiatać pod dywan, żeby nie zrażać dziecka.
Jednak ani pierwsza ani druga strategia nie zastąpi modelu 3C, który opisaliśmy w pierwszej części. (Zalecamy zapoznanie się z tym treścią artykułu – LINK ) Po fazie Contract (umowa) przychodzi faza Control (kontrola). To moment, w którym dziecko uczy się czegoś kluczowego: że ocena dotyczy zadania, a nie jego samego.
Jak to zrobić w praktyce? Trzy proste zasady.
1. Oddziel wykonanie od emocji
Gdy mówisz: „Źle posprzątałeś”, dziecko słyszy: „Oceniasz mnie”. Gdy mówisz: „Zadanie było takie: książki na półkę, klocki do pudełka. Widzę, że klocki zostały na podłodze” – to już tylko fakt, który buduje zrozumienie.
To rozróżnienie jest kluczowe. W modelu 3C faza Control jest celowo oddzielona od fazy Contact (emocjonalnej więzi). Dzięki temu dziecko wie, że twoja ocena nie jest oceną jego wartości. Nie musi się bronić, może za to zastanowić się, co poprawić.
2. Daj informację zwrotną, zanim wpadniesz z radą
Zamiast: „Powinieneś był odkurzyć pod biurkiem”, powiedz: „Widzę, że pod biurkiem zostały okruszki. Co z tym powinniśmy zrobić?”.
Badania pokazują, że najlepsza informacja zwrotna odpowiada na trzy pytania: gdzie idę, jak mi idzie, co dalej . Nie wystarczy wskazać błąd – trzeba pomóc dziecku wymyślić strategię na następny raz.
3. Jeśli trzeba poprosić o poprawkę, rób to rzeczowo
Czasem dziecko musi poprawić zadanie, żeby dostać uzgodnioną nagrodę. To nie kara – to nauka rozliczalności. W dorosłym życiu też tak jest: nie dostajesz wypłaty, jeśli nie wykonałeś pracy.
Mów wprost: „Umowa była taka: posprzątany pokój do obiadu. Widzę, że jeszcze nie jest skończony. Poprawisz teraz, i trzymamy się ustaleń czy po obiedzie?”. Dziecko uczy się wtedy, że ma wpływ na sytuację – może podjąć decyzję i wywiązać się z umowy.
Podsumowanie dla zabieganych
Żeby informacja zwrotna działała, a nie zniechęcała:
– oceniaj zadanie, nie dziecko ,
– zanim doradzisz, pozwól mu pomyśleć ,
– jeśli trzeba poprawić – mów o umowie, nie o winie .
To drugi krok do wychowania człowieka, który nie boi się informacji zwrotnej, bo wie, że nie jest oceniany, tylko wspierany.
Twoje zadanie na dziś
Gdy następnym razem dziecko wykona zadanie – nawet niedoskonale – zamiast od razu mówić, co jest nie tak, powiedz najpierw: „Widzę, że zrobiłeś to i to”. I dopytaj: „Co poszło dobrze, a co mogłoby być lepiej następnym razem?”. Sprawdź, czy twoja informacja zwrotna trafia lepiej, gdy przychodzi jako zaproszenie do rozmowy, a nie jako ocena.
Jeśli chcesz mieć to co przeczytałeś w artykule w prostej i zorganizowanej formie – wypróbuj IM2BE!
To narzędzie, które robi porządek w Twojej głowie. Dziennik nastroju pozwala błyskawicznie zapisać emocje i otwarte sprawy, a Flow Coach – bezpieczny asystent oparty na CBT – przeprowadzi Cię od chaosu do spokoju. Wszystko w jednym zorganizowanym miejscu. Przekonaj się testując przez 21 dni za darmo!
Aplikację IM2BE jest dostępna w App Store i Google Play. Więcej informacji znajduje się na stronie www.im2be.com.
Bibliografia:
- Artykuł ekspercki „Psychologiczne podstawy negocjacji zadań w rozwoju osobowości” https://im2be.com/experts/pl/documents/psychologiczne-podstawy-negocjacji-zadan-w-rozwoju-osobowosci/)